တပ်နီတော်က ဗိုလ်ချုပ်ကြီးတစ်ယောက်ဟာ သူ့ရဲ့ အဖေတူအမေကွဲအစ်ကို ဒေါက်တာဇီဗားဂိုးရဲ့ သမီးကို လိုက်ရှာနေပါတယ်။ သူက အစ်ကိုဖြစ်သူရဲ့အကြောင်း ပြန်ပြောပြရာကနေ ဇာတ်လမ်းစထားတာပါ။ ဆရာဝန်တစ်ယောက်လည်းဖြစ်၊ နာမည်ကျော်ကဗျာဆရာလည်းဖြစ်တဲ့ ဇီဗားဂိုးရဲ့ဘဝကို ပထမကမ္ဘာစစ်နဲ့ ရုရှပြည်တွင်းစစ်ကြားက အပြောင်းအလဲတွေနဲ့အတူ တွေ့ရမှာဖြစ်ပါတယ်။ ဇီဗားဂိုးဟာ ငယ်ငယ်ကတည်းက မိဘမဲ့ဖြစ်ခဲ့ပြီး မိဘတွေရဲ့ မိတ်ဆွေလင်မယားက မွေးစားခဲ့ကြတယ်။ အဲဒီမိသားစုမှာ တွန်ညာဆိုတဲ့ သမီးလေးတစ်ယောက်ရှိပြီး နောင်မှာ ဇီဗားဂိုးရဲ့ဇနီး ဖြစ်လာမယ့်သူပါ။ ဇီဗားဂိုးက ဆေးပညာသင်ယူနေစဉ်မှာပဲ ကဗျာဆရာတစ်ယောက်အဖြစ် နာမည်ရလာခဲ့ပါတယ်။ ဆရာဝန်ဖြစ်ခါစ ခရစ္စမတ်အကြိုညတစ်ညမှာတော့ ပါတီပွဲတစ်ခုမှာ သေနတ်ထိသွားတဲ့ ရှေ့နေကြီး ဗစ်တာ အစ်ပိုလီတိုဗစ်ခ်ျ ကိုမာရော့ဗ်စကီကို ဇီဗားဂိုး ကုသပေးခဲ့ရတယ်။ ပစ်ခတ်ခဲ့သူက လာရီဆာ အန်တီပိုဗာ၊ လာရာလို့လည်း ခေါ်ကြတဲ့ မိန်းကလေးတစ်ယောက် ဖြစ်ပါတယ်။ လာရာနဲ့ ရှေ့နေကြီးကြားမှာ ဘာတွေဖြစ်ခဲ့သလဲဆိုတာကနေ သူမရဲ့အကြောင်း ဆက်သိလာရမှာပါ။ အဲဒီခေတ်မှာ ဇာဘုရင်ရဲ့အုပ်ချုပ်မှုကို ဆန့်ကျင်ပြီး အပြောင်းအလဲလိုချင်ကြတဲ့ အင်အားစုတွေရဲ့ လှုပ်ရှားမှုတွေနဲ့ ဆန္ဒပြပွဲတွေကို အကြမ်းဖက်နှိမ်နင်းနေကြပါတယ်။ ပထမကမ္ဘာစစ်အတွင်း ဇီဗားဂိုးဟာ စစ်တပ်ဆရာဝန်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ရတယ်။ ကမ္ဘာစစ်ပြီးသွားပေမယ့် ရုရှပြည်တွင်းစစ် ဆက်ဖြစ်လာတာကြောင့် ဇနီးနဲ့သားရှိရာကို မပြန်နိုင်သေးဘဲ စစ်မှုဆက်ထမ်းနေရပါတယ်။ အဲဒီအချိန်မှာ စစ်အတွင်း ပျောက်ဆုံးသွားတဲ့ ခင်ပွန်းကို ရှာဖို့ စေတနာ့ဝန်ထမ်းသူနာပြုအဖြစ် ရောက်လာတဲ့ လာရာနဲ့ ပြန်ဆုံတယ်။ အတူအလုပ်လုပ်ကြရင်း သံယောဇဉ်တွယ်လာပေမယ့် နှစ်ယောက်စလုံး ကိုယ့်စိတ်ကို ထိန်းထားကြပါတယ်။ တပ်ကထွက်ခွင့်ရလို့ မော်စကိုကို ဇီဗားဂိုး ပြန်ရောက်လာတဲ့အခါ သူသိခဲ့တဲ့ နေထိုင်မှုဘဝက ပြောင်းလဲနေပါပြီ။ မိသားစုနေတဲ့ အိမ်ကြီးကို စုပေါင်းအိမ်ရာအဖြစ် ပြောင်းထားလို့ တခြားမိသားစုတွေနဲ့ ကျဉ်းကျဉ်းကျပ်ကျပ် နေရတယ်။ ကုန်ဝယ်စာအုပ်တွေ၊ ရိက္ခာလက်မှတ်တွေနဲ့ စားဝတ်နေရေးကို ဖြေရှင်းရပေမယ့် ရာရှင်စနစ်ကလည်း လူတွေအတွက် လုံလောက်အောင် မထောက်ပံ့နိုင်ပါဘူး။ ဇီဗားဂိုးရဲ့ကဗျာတွေကို ခေတ်နောက်ပြန်ဆွဲတယ်၊ စိတ်ကူးယဉ်ဆန်တယ်ဆိုပြီး ပါတီခေါင်းဆောင်တွေက မနှစ်သက်ကြဘူး။ သူက ပါတီဝင်လည်း မဟုတ်သလို ပါတီလုပ်သမျှကို မျက်စိမှိတ်ထောက်ခံသူလည်း မဟုတ်တဲ့အတွက် ပိုပြီး အငြိုးထားခံနေရပါတယ်။ ကိုယ့်အပေါ်ကျရောက်လာနိုင်တဲ့ အန္တရာယ်ကို ဇီဗားဂိုးက သတိမထားမိပေမယ့် သူ့ညီကတော့ ရိပ်မိနေတယ်။ ဒါကြောင့် မော်စကိုနဲ့ဝေးတဲ့ တစ်နေရာမှာ လူမသိသူမသိ သွားနေဖို့ အစ်ကိုဖြစ်သူကို တိုက်တွန်းလာပါတယ်။ ဒီရုပ်ရှင်ရဲ့ မူရင်းဝတ္ထုကို ဆိုဗီယက်စာရေးဆရာနဲ့ ကဗျာဆရာ ဘောရစ်စ် ပက်စတာညက်ဗ် ရေးသားခဲ့ပြီး ၁၉၅၇ ခုနှစ်မှာ အီတလီနိုင်ငံ၌ ထုတ်ဝေခဲ့ပါတယ်။ ဇာဘုရင်ကျဆုံးချိန်နဲ့ ကွန်မြူနစ်နိုင်ငံ စတင်တည်ဆောက်ချိန်မှာ ပြည်သူတွေ ကြုံခဲ့ရတဲ့ ဆင်းရဲဒုက္ခတွေကို လူသားတစ်ယောက်ရဲ့ ရှုထောင့်ကနေ ရေးထားတဲ့ ဝတ္ထုဖြစ်ပါတယ်။ ဆိုဗီယက်အာဏာပိုင်တွေက မနှစ်သက်တာကြောင့် ပြည်တွင်းမှာ ထုတ်ဝေဖတ်ရှုခွင့် မရခဲ့ပေမယ့် နိုင်ငံတကာမှာ အောင်မြင်ခဲ့ပြီး တော်စတွိုင်းရဲ့ စစ်နှင့်ငြိမ်းချမ်းရေးနဲ့အတူ ဂန္တဝင်စာပေအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခံခဲ့ရတယ်။ ပက်စတာညက်ဗ်ဟာ ၁၉၅၈ ခုနှစ် စာပေနိုဘယ်ဆု ချီးမြှင့်ခံခဲ့ရပေမယ့် အာဏာပိုင်တွေရဲ့ ဖိအားကြောင့် ဆုကို ငြင်းပယ်ခဲ့ရပါတယ်။ ၁၉၈၉ ခုနှစ်မှ သားတစ်ယောက်က သူ့ကိုယ်စား ဆုလက်ခံယူခဲ့တယ်လို့ မူရင်းအညွှန်းမှာ ဖော်ပြထားတယ်။ မြန်မာဘာသာပြန်ဝတ္ထုကိုလည်း ဘုန်းမြင့်(မန္တလေး)က ပြန်ဆိုထုတ်ဝေခဲ့ဖူးတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဇာတ်လမ်းရဲ့ နိုင်ငံရေးနောက်ခံကို နားလည်ဖို့ ကွန်မြူနစ်ဝါဒမှာ လူတန်းစားမညီမျှမှုကို ဖယ်ရှားပြီး ပစ္စည်းမဲ့လူတန်းစားအတွက် လူ့အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု တည်ဆောက်လိုတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်ရှိတာကို သိထားနိုင်ပါတယ်။ နောက်ပိုင်း ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုနဲ့ အမေရိကန်တို့ စစ်အေးကာလမှာ အားပြိုင်ခဲ့ကြသလို အနီရောင်နဲ့ ရဲဘော်ဆိုတဲ့ အခေါ်အဝေါ်တွေဟာလည်း ကွန်မြူနစ်လှုပ်ရှားမှုနဲ့ တွဲနေခဲ့တယ်။ ဇာတ်ကားထဲက ဗိုလ်ချုပ်ကြီးကိုတောင် ရဲဘော်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးလို့ ခေါ်ကြပြီး ကွန်မြူနစ်အင်တာနေရှင်နယ် သီချင်းကိုလည်း ကြားရပါတယ်။ ဇာတ်ကားကြာချိန်က ၃ နာရီ မိနစ် ၂၀ ရှိပြီး ဘတ်ဂျက် ဒေါ်လာ ၁၁ သန်းနဲ့ ရိုက်ကူးခဲ့ရာက ကမ္ဘာတစ်ဝန်း ဝင်ငွေ ဒေါ်လာ ၂၄၈.၂ သန်း ရရှိခဲ့ပါတယ်။ အော်စကာဆု ငါးဆုနဲ့ အခြားဆု ၁၆ ဆု ရရှိခဲ့တယ်လို့လည်း မူရင်းမှာ ဖော်ပြထားတယ်။ စစ်ပွဲနဲ့ နိုင်ငံရေးအပြောင်းအလဲတွေကြားက အချစ်ဇာတ်လမ်းဖြစ်ပြီး ကာမဆန္ဒနဲ့ တွဲနေတဲ့အချစ်၊ လူသားချင်း စာနာတဲ့အချစ်၊ တိုင်းသူပြည်သားတွေအပေါ်ထားတဲ့ မေတ္တာနဲ့ ဝါဒတစ်ခုအပေါ် စွဲလမ်းယုံကြည်မှုတို့ကို တွဲဖော်ပြထားပါတယ်။
ဇာတ်ကားကြည့်ရန်