Ran
အသက်အရွယ်ကြီးလာတဲ့ ဟိဒဲတိုရဟာ သားသုံးယောက်ကို အမွေခွဲပေးဖို့ စီစဉ်လိုက်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် သားအငယ်ဆုံး စဘုရိုက သူ့ကို ကန့်ကွက်ပြောဆိုလာတဲ့အခါ အမွေဖြတ်ပြီး စွန့်လွှတ်လိုက်တယ်။ စဘုရိုဘက်က ဝင်ပြောပေးတဲ့ သစ္စာရှိအမတ်ကိုပါ ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးပြီး ကျန်တဲ့သားနှစ်ယောက်ကိုပဲ မြှောက်စားလိုက်ပါတယ်။ ကူရိုဆာဝါရဲ့ Ran ဟာ ရှိတ်စပီးယားရဲ့ King Lear ပြဇာတ်ကို အခြေခံထားပေမယ့် ဇာတ်ကောင်တွေရဲ့ အတိတ်ကိုပါ တဖြည်းဖြည်း ဖော်ပြသွားပါတယ်။ ဟိဒဲတိုရနဲ့ တခြားဇာတ်ကောင်တွေရဲ့ လုပ်ရပ်တွေကို သူတို့ဖြတ်သန်းလာခဲ့တဲ့ ဘဝတွေနဲ့ တွဲပြီး မြင်ရမှာပါ။ မူရင်းစာရေးသူကတော့ လီယာမင်းကြီးနဲ့ယှဉ်ရင် ဟိဒဲတိုရကြုံရတဲ့ ဝေဒနာတွေဟာ သူ့အတိတ်နဲ့ ပိုဆက်စပ်နေတယ်လို့ သုံးသပ်ထားပါတယ်။ တစ်ဖက်မှာလည်း ကိုယ်မထိုက်တန်တဲ့ ဝေဒနာတွေကို ခံစားရသူတွေအကြောင်း ဇာတ်ကောင်အသစ်တွေကနေ ထည့်ပြထားပါတယ်။ ဒီရုပ်ရှင်ကို ရိုက်ဖို့ ပထမဆုံးအကြံရခဲ့တာကတော့ King Lear ကြောင့် မဟုတ်ပါဘူး။ ၁၉၇၅ လောက်မှာ ကူရိုဆာဝါဟာ စစ်နယ်ရှင်တွေ အပြိုင်အဆိုင် အားပြိုင်နေတဲ့ စင်းဂိုခုခေတ်က မိုရိမိုတိုနာရိအကြောင်း ဖတ်မိခဲ့တယ်။ မိုတိုနာရိမှာ လိမ္မာပြီး သစ္စာရှိတဲ့ သားသုံးယောက်ရှိတာကြောင့် သားကောင်းတွေရဲ့ဖခင်အဖြစ် ကျော်ကြားခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီသားတွေ မလိမ္မာခဲ့ရင် ဘယ်လိုဖြစ်မလဲလို့ စိတ်ကူးကြည့်ရာကနေ Ran အတွက် အကြံပေါ်လာတာပါ။ အစပိုင်းမှာ King Lear ကို သုံးဖို့ မရည်ရွယ်ခဲ့ပေမယ့် နောက်ပိုင်းမှာ ဇာတ်လမ်းနှစ်ခုက တစ်နည်းနည်းနဲ့ ပေါင်းစည်းသွားခဲ့တယ်လို့ ကူရိုဆာဝါက ပြောထားပါတယ်။ ၁၉၇၅ မှာ ဇာတ်ညွှန်းရေးပြီး နောက်နှစ်တွေမှာ ရိုက်ချင်တဲ့ ဇာတ်ဝင်ခန်းပုံစံတွေကို စတိုရီဘုတ်တွေအဖြစ် ဆွဲခဲ့ပါတယ်။ ၁၉၈၀ မှာ ထွက်ခဲ့တဲ့ Kagemusha ကိုတောင် Ran အတွက် ဇာတ်ဝတ်ဇာတ်စား အစမ်းလေ့ကျင့်ခဲ့တဲ့ ရုပ်ရှင်လို့ သူက ပြောဖူးတယ်။ ရန်ပုံငွေရဖို့ အခက်အခဲတွေရှိခဲ့ပြီး ၁၉၈၃ မှာ ပြင်သစ်ပရိုဂျူဆာတစ်ယောက်က ငွေထုတ်ပေးမှ စတင်ရိုက်ကူးနိုင်ခဲ့ပါတယ်။ Ran ဟာ ကူရိုဆာဝါရဲ့ နောက်ဆုံး စစ်မက်နောက်ခံ အခမ်းအနားကြီးရုပ်ရှင်ဖြစ်သလို သူ့ရုပ်ရှင်တွေထဲမှာ ကုန်ကျစရိတ်အများဆုံးကားလည်း ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ ရုပ်ရှင်ထဲက ဟိဒဲတိုရဟာ သူကိုယ်တိုင်ပဲလို့ ကူရိုဆာဝါက ပြောဖူးတာကြောင့် ဝေဖန်ရေးသမားတချို့က Ran ကို သူ့ဘဝနဲ့ ဆက်စပ်ဖတ်ရှုကြပါတယ်။ သူဟာ ၁၉၅၀ က Rashomon နဲ့ ၁၉၆၅ က Red Beard ကြားကာလမှာ The Seven Samurai၊ The Throne of Blood၊ Ikiru၊ The Hidden Fortress နဲ့ High and Low တို့လို ရုပ်ရှင်တွေကို ဖန်တီးခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီနောက်မှာတော့ ရိုက်ချင်တဲ့ရုပ်ရှင်တွေအတွက် ငွေကြေးရှာဖွေရတာ ခက်လာခဲ့တယ်။ ပြည်တွင်းမှာ ရန်ပုံငွေရဖို့ အဆင်မပြေသလို နိုင်ငံခြားက ငွေကြေးနဲ့ ရိုက်တဲ့အခါမှာလည်း ပြည်တွင်းဝေဖန်မှုတွေ ကြုံခဲ့ရပါတယ်။ မူရင်းက ဖော်ပြထားသလို ၁၉၆၅ နောက်ပိုင်းကနေ နောက်ဆုံးရုပ်ရှင်ရိုက်ခဲ့တဲ့ ၁၉၉၃ အထိ ၂၈ နှစ်အတွင်းမှာ ရုပ်ရှင်ခြောက်ကားလောက်ပဲ ထွက်နိုင်ခဲ့ပြီး အဖြူအမဲကနေ ရောင်စုံရုပ်ရှင်ဆီ ကူးပြောင်းတဲ့ကာလလည်း ဖြစ်နေပါတယ်။ ၁၉၈၆ အော်စကာမှာ Ran ဟာ အကောင်းဆုံးဒါရိုက်တာ၊ အကောင်းဆုံးရုပ်ရှင်ဓာတ်ပုံ၊ အကောင်းဆုံးအနုပညာညွှန်ကြားမှုနဲ့ ဇာတ်ဝင်ခန်းအပြင်အဆင်၊ အကောင်းဆုံးဝတ်စုံဒီဇိုင်း ဆုတွေအတွက် ဆန်ခါတင်ဝင်ခဲ့ပြီး ဝတ်စုံဒီဇိုင်းဆုကို ရရှိခဲ့ပါတယ်။ ကူရိုဆာဝါအတွက် အကောင်းဆုံးဒါရိုက်တာဆု ပထမဆုံးဆန်ခါတင်ဝင်ခဲ့တဲ့ ရုပ်ရှင်လည်း ဖြစ်ပါတယ်။
ဇာတ်လမ်းအကြောင်း
အသက်အရွယ်ကြီးလာတဲ့ ဟိဒဲတိုရဟာ သားသုံးယောက်ကို အမွေခွဲပေးဖို့ စီစဉ်လိုက်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် သားအငယ်ဆုံး စဘုရိုက သူ့ကို ကန့်ကွက်ပြောဆိုလာတဲ့အခါ အမွေဖြတ်ပြီး စွန့်လွှတ်လိုက်တယ်။ စဘုရိုဘက်က ဝင်ပြောပေးတဲ့ သစ္စာရှိအမတ်ကိုပါ ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးပြီး ကျန်တဲ့သားနှစ်ယောက်ကိုပဲ မြှောက်စားလိုက်ပါတယ်။ ကူရိုဆာဝါရဲ့ Ran ဟာ ရှိတ်စပီးယားရဲ့ King Lear ပြဇာတ်ကို အခြေခံထားပေမယ့် ဇာတ်ကောင်တွေရဲ့ အတိတ်ကိုပါ တဖြည်းဖြည်း ဖော်ပြသွားပါတယ်။ ဟိဒဲတိုရနဲ့ တခြားဇာတ်ကောင်တွေရဲ့ လုပ်ရပ်တွေကို သူတို့ဖြတ်သန်းလာခဲ့တဲ့ ဘဝတွေနဲ့ တွဲပြီး မြင်ရမှာပါ။ မူရင်းစာရေးသူကတော့ လီယာမင်းကြီးနဲ့ယှဉ်ရင် ဟိဒဲတိုရကြုံရတဲ့ ဝေဒနာတွေဟာ သူ့အတိတ်နဲ့ ပိုဆက်စပ်နေတယ်လို့ သုံးသပ်ထားပါတယ်။ တစ်ဖက်မှာလည်း ကိုယ်မထိုက်တန်တဲ့ ဝေဒနာတွေကို ခံစားရသူတွေအကြောင်း ဇာတ်ကောင်အသစ်တွေကနေ ထည့်ပြထားပါတယ်။ ဒီရုပ်ရှင်ကို ရိုက်ဖို့ ပထမဆုံးအကြံရခဲ့တာကတော့ King Lear ကြောင့် မဟုတ်ပါဘူး။ ၁၉၇၅ လောက်မှာ ကူရိုဆာဝါဟာ စစ်နယ်ရှင်တွေ အပြိုင်အဆိုင် အားပြိုင်နေတဲ့ စင်းဂိုခုခေတ်က မိုရိမိုတိုနာရိအကြောင်း ဖတ်မိခဲ့တယ်။ မိုတိုနာရိမှာ လိမ္မာပြီး သစ္စာရှိတဲ့ သားသုံးယောက်ရှိတာကြောင့် သားကောင်းတွေရဲ့ဖခင်အဖြစ် ကျော်ကြားခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီသားတွေ မလိမ္မာခဲ့ရင် ဘယ်လိုဖြစ်မလဲလို့ စိတ်ကူးကြည့်ရာကနေ Ran အတွက် အကြံပေါ်လာတာပါ။ အစပိုင်းမှာ King Lear ကို သုံးဖို့ မရည်ရွယ်ခဲ့ပေမယ့် နောက်ပိုင်းမှာ ဇာတ်လမ်းနှစ်ခုက တစ်နည်းနည်းနဲ့ ပေါင်းစည်းသွားခဲ့တယ်လို့ ကူရိုဆာဝါက ပြောထားပါတယ်။ ၁၉၇၅ မှာ ဇာတ်ညွှန်းရေးပြီး နောက်နှစ်တွေမှာ ရိုက်ချင်တဲ့ ဇာတ်ဝင်ခန်းပုံစံတွေကို စတိုရီဘုတ်တွေအဖြစ် ဆွဲခဲ့ပါတယ်။ ၁၉၈၀ မှာ ထွက်ခဲ့တဲ့ Kagemusha ကိုတောင် Ran အတွက် ဇာတ်ဝတ်ဇာတ်စား အစမ်းလေ့ကျင့်ခဲ့တဲ့ ရုပ်ရှင်လို့ သူက ပြောဖူးတယ်။ ရန်ပုံငွေရဖို့ အခက်အခဲတွေရှိခဲ့ပြီး ၁၉၈၃ မှာ ပြင်သစ်ပရိုဂျူဆာတစ်ယောက်က ငွေထုတ်ပေးမှ စတင်ရိုက်ကူးနိုင်ခဲ့ပါတယ်။ Ran ဟာ ကူရိုဆာဝါရဲ့ နောက်ဆုံး စစ်မက်နောက်ခံ အခမ်းအနားကြီးရုပ်ရှင်ဖြစ်သလို သူ့ရုပ်ရှင်တွေထဲမှာ ကုန်ကျစရိတ်အများဆုံးကားလည်း ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ ရုပ်ရှင်ထဲက ဟိဒဲတိုရဟာ သူကိုယ်တိုင်ပဲလို့ ကူရိုဆာဝါက ပြောဖူးတာကြောင့် ဝေဖန်ရေးသမားတချို့က Ran ကို သူ့ဘဝနဲ့ ဆက်စပ်ဖတ်ရှုကြပါတယ်။ သူဟာ ၁၉၅၀ က Rashomon နဲ့ ၁၉၆၅ က Red Beard ကြားကာလမှာ The Seven Samurai၊ The Throne of Blood၊ Ikiru၊ The Hidden Fortress နဲ့ High and Low တို့လို ရုပ်ရှင်တွေကို ဖန်တီးခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီနောက်မှာတော့ ရိုက်ချင်တဲ့ရုပ်ရှင်တွေအတွက် ငွေကြေးရှာဖွေရတာ ခက်လာခဲ့တယ်။ ပြည်တွင်းမှာ ရန်ပုံငွေရဖို့ အဆင်မပြေသလို နိုင်ငံခြားက ငွေကြေးနဲ့ ရိုက်တဲ့အခါမှာလည်း ပြည်တွင်းဝေဖန်မှုတွေ ကြုံခဲ့ရပါတယ်။ မူရင်းက ဖော်ပြထားသလို ၁၉၆၅ နောက်ပိုင်းကနေ နောက်ဆုံးရုပ်ရှင်ရိုက်ခဲ့တဲ့ ၁၉၉၃ အထိ ၂၈ နှစ်အတွင်းမှာ ရုပ်ရှင်ခြောက်ကားလောက်ပဲ ထွက်နိုင်ခဲ့ပြီး အဖြူအမဲကနေ ရောင်စုံရုပ်ရှင်ဆီ ကူးပြောင်းတဲ့ကာလလည်း ဖြစ်နေပါတယ်။ ၁၉၈၆ အော်စကာမှာ Ran ဟာ အကောင်းဆုံးဒါရိုက်တာ၊ အကောင်းဆုံးရုပ်ရှင်ဓာတ်ပုံ၊ အကောင်းဆုံးအနုပညာညွှန်ကြားမှုနဲ့ ဇာတ်ဝင်ခန်းအပြင်အဆင်၊ အကောင်းဆုံးဝတ်စုံဒီဇိုင်း ဆုတွေအတွက် ဆန်ခါတင်ဝင်ခဲ့ပြီး ဝတ်စုံဒီဇိုင်းဆုကို ရရှိခဲ့ပါတယ်။ ကူရိုဆာဝါအတွက် အကောင်းဆုံးဒါရိုက်တာဆု ပထမဆုံးဆန်ခါတင်ဝင်ခဲ့တဲ့ ရုပ်ရှင်လည်း ဖြစ်ပါတယ်။